กินผักหรือกินเนื้อดีกว่ากัน

          ตอนที่ผมยังเด็ก เวลากินข้าว มักจะได้รับการสอนให้กินอาหารประเภทเนื้อสัตว์มากกว่าผัก เนื้อสัตว์ทำให้ร่างกายแข็งแรงและสุขภาพดี ทั้งที่คุณครูวิชาสุขศึกษาสอนว่ามนุษย์ต้องกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ แต่เราก็ไม่คิดจะโต้เถียงและปฏิบัติตามอย่างว่าง่าย เพราะรู้สึกเสมอว่าผักมีรสชาติไม่อร่อย จะกินบ้างก็เฉพาะผักที่ชอบเท่านั้น เมื่อเวลาผ่านไปก็คิดว่าเนื้อสัตว์มีคุณค่ามากกว่าผักไปโดยปริยาย มันจึงกลายมาเป็นหัวข้อถกเถียงกันระหว่างกลุ่มเพื่อนที่นิยมอาหารประเภทผักเป็นชีวิตจิตใจ จนคุณครูเคยเปรยว่าจะจัดโต้วาทีระหว่างแก๊งอ้วนกับแก๊งผอมสักครั้งหนึ่ง แต่จนแล้วจนรอดพวกเราก็ไม่เคยได้ปะคารมกันอย่างเป็นทางการ เวลาผ่านมานานมากแล้ว ผมได้อ่านบทความที่เคยจะเป็นกระทู้ในการโต้วาที "กินผักหรือกินเนื้อดีกว่ากัน" มาลองอ่านไปพร้อมๆ กันครับ

มีอาหารหลากหลายสูตรซึ่งต่างอ้างว่า เป็นสูตรและหลักการกินที่ดีที่สุดต่อร่างกายของเรา ไม่ว่าจะทำให้เราแข็งแรงขึ้น ปลอดโรค ระบบขับถ่ายดี นอนหลับสนิท ได้รับพลังงานที่เพียงพอและไม่อ้วนขึ้น หรือแม้แต่กินแล้วผอมลง ซึ่งคุณก็อาจจะคุ้นเคย ผ่านตา หรือเคยได้ยินคำโฆษณาจากแหล่งต่างๆ มาบ้าง อันที่จริงแล้วหากคุณไม่ต้องการจะอ้วนหรือน้ำหนักเพิ่มขึ้น การนำบางอย่างใส่ปาก ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดื่มหรือขนมที่ให้พลังงานสูงนั้นก็ล้วนเป็นสิ่งควรงดเว้น การกินแล้วทำให้ผอมลงจึงอาจจะฟังดูขัดกันบ้าง แม้เมนูหรืออาหารบางชนิดจะได้รับการพิสูจน์แล้วว่ากินแล้วคุณจะผอมลงจริงๆ ก็ตาม

ภาพ : Pixabay

เมนูที่กินแล้วผอมลงมีจริงหรือไม่ คำตอบคือมีจริง มันอยู่ในรูปแบบของอาหารที่มีโครงสร้างสลับซับซ้อนในการย่อย ร่างกายของเรามีกระบวนการย่อยเป็นลำดับขั้น เริ่มต้นจากปากและฟันซึ่งเป็นการย่อยอาหารให้กลายเป็นชิ้นเล็กลง ซึ่งสะดวกต่อการทำงานของน้ำย่อยในกระเพาะและส่วนอื่นๆ ของระบบย่อยอาหาร อาหารบางชนิดได้รับการทดลองและคำนวณมาแล้วว่า มันจะต้องใช้พลังงานในการย่อยตลอดกระบวนการที่มาก กว่าพลังงานที่ร่างกายของเราจะได้รับจากสารอาหารเมื่อย่อยสำเร็จ จึงเป็นที่มาว่าทำไมอาหารบางชนิด บางสูตร หรือบางเมนู กล่าวอ้างว่าเมื่อคุณกินเข้าไปแล้วจะได้รับพลังงานติดลบ อย่างเช่น -135 kcal แทนที่จะได้รับพลังงาน แต่ความเป็นจริงคือ ไม่มีใครกินอาหารเหล่านั้นเพียงอย่างเดียว คุณจะยังคงได้รับพลังงานจากการกินอย่างอื่นเพิ่มเติมอยู่ดี

ตัดกลับมาที่ชนิดของอาหารที่ดีที่สุดต่อร่างกาย หากคุณอยู่ค่ายสีเขียว หรือเป็นพวกนิยมพืช การกินมังสวิรัติคือทางเลือกที่โปรดปรานของคุณ แน่นอนว่าพลังงานที่คุณได้จากผักผลไม้นั้นน้อยกว่าการรับประทานอาหารแบบปกติอยู่มาก หนำซ้ำคุณยังต้องกินเยอะและหลากหลายกว่าคนปกติ เพื่อให้ได้รับสัดส่วนของสารอาหารและพลังงานเทียบเท่ากัน เพราะร่างกายของเราไม่สามารถย่อยเซลลูโลสซึ่งเป็นโครงสร้างหลักในพืชได้ ซึ่งต่างจากสัตว์เคี้ยวเอื้อง ดังนั้น เราต้องได้รับพลังงานจากแหล่งอื่นทดแทนเพื่อให้คุณมีแรงในการทำกิจวัตรประจำวัน

ภาพ : Pixabay

มังสวิรัติเองก็มีหลายแขนง บ้างก็สามารถกินไข่ได้ กินนมได้ กินสัตว์ทะเลได้ หรือบ้างก็กินสัตว์ปีกได้ อย่างไรก็ดี การคำนวณจำนวนพลังงานและสารอาหารเป็นสิ่งจำเป็นที่แพทย์และนักโภชนการเน้นย้ำกับชาวสีเขียว

ส่วนในกลุ่มชาวสีแดงที่มุ่งเน้นเนื้อสัตว์อันเป็นแหล่งโปรตีน และแหล่งพลังงานหลักนั้น เกิดขึ้นมากเมื่ออุตสาหกรรมการทำปศุสัตว์ และการแปรรูปอาหารพัฒนาถึงขีดสุด คุณสามารถเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ต หรือไปจ่ายตลาดพร้อมกับได้รับเนื้อสดกลับบ้านไปปรุงอาหารได้ทุกวันที่คุณต้องการ เพราะตามประวัติศาสตร์แล้ว มนุษย์เราล้วนต้องออกล่าเพื่อให้ได้มาซึ่งแหล่งโปรตีน

เนื้อสัตว์ในอดีตเป็นของหายาก ไม่ใช่เพราะว่ามันดีที่สุดแต่มันหายาก และต้องใช้พลังงานในการล่าเพื่อให้ได้มา และนั่นทำให้เราต้องย้อนคิดอีกครั้งว่า อันที่จริงแล้วเราเหมาะสมกับอาหารในรูปแบบใด เป็นทีมสีแดงกินเนื้อ หรือทีมสีเขียวมังสวิรัติ อยู่ทีมไหนจะสุขภาพดีกว่า ปลอดภัยต่อสารพิษตกค้างมากกว่า หรือแม้แต่มีอายุยืนยาวมากกว่า

ภาพ : Pixabay

แม้ว่าจำนวนผู้ที่เป็นสมาชิกทีมสีเขียวจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในแต่ละปี แต่มันก็ไม่ได้แปลว่าจะดีกว่าทีมสีแดง นักวิทยาศาสตร์ไม่ได้พบความแตกต่างอย่างมีนัยยะของผู้ที่เป็นมังสวิรัติเทียบกับผู้ที่ชอบรับประทานเนื้อในแง่ของอายุที่ยืนยาว หรือแม้แต่ชนิดและความร้ายแรงของโรคที่พบ ขณะที่ทีมสีแดงมีมวลกล้ามเนื้อเยอะกว่าทีมสีเขียว แต่ทีมสีเขียวกลับมีความดันเลือดโดยเฉลี่ยต่ำกว่าทีมสีแดง แน่นอนว่าความเสี่ยงต่อโรคเกี่ยวกับระบบไหลเวียนเลือดจึงต่ำกว่า แต่ก็อาจจะมีความเสี่ยงต่อการขาดสารอาหารประเภทโปรตีนในการผลิตน้ำเลือด เม็ดเลือด หรือเกล็ดเลือดมากกว่า ทีมสีเขียวมีคลอเรสเตอรอลเฉลี่ยต่ำกว่าทีมสีแดง ความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานก็ต่ำกว่าทีมสีแดงเช่นกัน แต่ทีมสีเขียวก็มีความเสี่ยงต่อการขาดสารอาหารในรูปแบบต่างๆ อย่างวิตามินและเกลือแร่มากกว่าทีมสีแดงด้วย

อย่างไรก็ตาม หลักฐานจากนักวิทยาศาสตร์ก็ไม่ได้ไขความกระจ่างว่า ทีมไหนจะมีอายุโดยเฉลี่ยยืนยาวกกว่ากันอยู่ดี เพราะโรคบางโรคที่ร้ายแรงอย่างมะเร็งบางชนิดหรือโรคหัวใจก็ไม่ได้มีความเกี่ยวพันอย่างมีนัยยะกับเนื้อแดงหรืออาหารที่กิน คำตอบสุดท้ายของอาหารที่ดีที่สุดต่อร่างกายอาจจะจบลงแบบห้วนๆ ที่ว่ากินให้พอดี พอเหมาะ ครบถ้วน และปลอดภัย ซึ่งก็สรุปไม่ได้ชัดเจนเพราะไม่มีทีมใดเลยที่คะแนนนำขาดไปกว่ากัน

         บทสรุปเป็นอย่างที่เราได้รู้ได้เรียนมาแต่เด็ก กล่าวคือมนุษย์ต้องได้รับสารอาหารในแต่ละวันครบ 5 หมู่ซึ่งได้มาจากทั้งผักและเนื้อสัตว์ โดยอาหารทั้ง 2 ประเภทให้สารอาหารเหมือนกันบ้าง ต่างกันบ้าง เสริมกันบ้าง อาหารประเภทเดียวไม่สามารถให้สารอาหารครบทั้ง 5 หมู่ มนุษย์จึงต้องกินอาหารทั้ง 2 ประเภทในปริมาณที่เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละคน ตามอายุและเพศ

ที่มา    https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/64029/-scihea-sci-